จากผู้ให้ทุนสู่ "นักลงทุนเชิงยุทธศาสตร์" สป.อว. กางแผนกองทุนอุดมศึกษาฯ ปี 71-75 ปั้น High-Skill Workforce ตอบโจทย์อนาคต

เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2569 กองทุนเพื่อพัฒนาการอุดมศึกษา ภายใต้ สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม จัด “การประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อการจัดทำยุทธศาสตร์กองทุนเพื่อพัฒนาการอุดมศึกษา พ.ศ. 2571 - 2575“ โดยมี ศ.นพ.นรินทร์ หิรัญสุทธิกุล ประธานกรรมการบริหารกองทุนเพื่อพัฒนาการอุดมศึกษา เป็นประธาน พร้อมกันนี้ ได้มีการบรรยายพิเศษในหัวข้อ ” ความคาดหวังและโอกาสของระบบอุดมศึกษาไทย กับทิศทางกองทุนเพื่อพัฒนาการอุดมศึกษา พ.ศ. 2571 - 2575“ โดย ศ.ดร.ศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวง อว. และมี ดร.พันธุ์เพิ่มศักดิ์ อารุณี รองปลัดกระทรวง อว. ศ.พีระพงศ์ ทีฆสกุล ประธานอนุกรรมการด้านการพลิกโฉมมหาวิทยาลัย คณะกรรมการ ผู้ทรงคุณวุฒิ และคณาจารย์ เข้าร่วม ณ โรงแรมโนโวเทล มารีน่า ศรีราชา

ศ.นพ.นรินทร์ กล่าวว่า ท่ามกลางความท้าทายของโลกยุคใหม่ที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว กองทุนฯ มีความมุ่งมั่นที่จะยกระดับบทบาทจากเพียงผู้สนับสนุนทุน (Funding Agency) ก้าวสู่การเป็นนักลงทุนเชิงยุทธศาสตร์ (Strategic Investor) อย่างเต็มรูปแบบ การเปลี่ยนแปลงนี้มีเป้าหมายสูงสุดเพื่อผลักดันให้เกิดการพลิกโฉมมหาวิทยาลัย (University Transformation) และสร้างผลกระทบเชิงบวกระดับชาติ (National Impact) อย่างแท้จริง โดยการลงทุนหลังจากนี้จะไม่จำกัดอยู่เพียงการสนับสนุนโครงการเพื่อผลผลิต (Output) แต่จะเป็นการลงทุนที่มุ่งเน้นผลลัพธ์และผลกระทบ (Outcome and Impact) เพื่อสร้างขีดความสามารถใหม่ ระบบนิเวศแห่งความร่วมมือ และเปลี่ยนกระบวนทัศน์การทำงานของมหาวิทยาลัย ทั้งนี้ เพื่อเตรียมความพร้อมให้สถาบันอุดมศึกษาไทยสามารถผลิตกำลังคนที่ตอบโจทย์อนาคต รับมือกับวิกฤตการณ์ระดับโลกอย่างสังคมสูงวัยหรือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศได้อย่างยั่งยืน

ศ.ดร.ศุภชัย กล่าวว่า ภารกิจของกองทุนฯ ไม่ได้เป็นเพียงแค่แหล่งเงินทุนฉุกเฉิน แต่เราคือกลไกสำคัญที่จะเข้าไปยกระดับและสร้างระบบนิเวศ (Ecosystem) การศึกษาแบบใหม่ โดยมีเป้าหมายสูงสุดที่ท้าทายยิ่ง คือการพัฒนากำลังคนทักษะสูง (High-Skill Workforce) ให้สอดคล้องกับทิศทางของประเทศ ซึ่งเราตั้งเป้าไว้ที่ร้อยละ 22 หรือประมาณ 8 ล้านคน อย่างไรก็ตาม เราต้องยอมรับความจริงว่า วันนี้เรากำลังเผชิญกับวิกฤตและความท้าทายหลายประการ โดยเฉพาะสัดส่วนของผู้สนใจเข้าศึกษาในสายวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หรือ STEM ที่ลดต่ำลงเหลือเพียงร้อยละ 33 นอกจากนี้ หากเรามองไปที่ระบบการศึกษาในปัจจุบัน มหาวิทยาลัยหลายแห่งยังคงติดอยู่ในวังวนของการดิ้นรนเพื่อความอยู่รอด โดยมุ่งแข่งขันกันดึงดูดนักศึกษาและมองพวกเขาเป็นเพียง "ลูกค้า" มากกว่าที่จะให้ความสำคัญกับผลสัมฤทธิ์ระดับชาติ 

“ถึงเวลาแล้วที่เราจะต้องมาร่วมกันพลิกโฉมและปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์นี้ เราต้องเปลี่ยนจากการทำงานที่ตอบสนองเพียง "ความอยู่รอดของสถาบัน" มาเป็นการมุ่งเน้น "ผลประโยชน์ของชาติ" (National Interest) เป็นหลัก กองทุนฯ ของเราจะต้องเป็นผู้นำในการสนับสนุนให้เกิดความเป็นเลิศในมหาวิทยาลัย ครอบคลุมตั้งแต่การผลักดันหลักสูตรที่ยืดหยุ่น (Sandbox) การบริหารจัดการทรัพย์สินทางปัญญา ไปจนถึงการถ่ายทอดเทคโนโลยี เพื่อให้มหาวิทยาลัยสามารถผลิต "ผลผลิต" ที่มีคุณภาพและตอบโจทย์อุตสาหกรรมแห่งอนาคตได้อย่างแท้จริง” ปลัดกระทรวง อว. กล่าว

ด้าน ดร.พันธุ์เพิ่มศักดิ์ กล่าวว่า วันนี้ถือเป็นวาระสำคัญที่เราจะได้มาร่วมกันกำหนดทิศทางอนาคตของการอุดมศึกษาไทย ผ่านการจัดทำร่างแผนยุทธศาสตร์กองทุนเพื่อการพัฒนาการอุดมศึกษา พ.ศ. 2571 - 2575 ซึ่งจะเป็นกลไกสำคัญในการสร้างระบบนิเวศการศึกษาใหม่ และถือเป็นนัดหมายสำคัญที่ทุกภาคส่วนจะมาร่วมกัน "ระดมสรรพกำลัง" เพื่อชี้ชะตาและพลิกโฉมการอุดมศึกษาไทย โดยวาระสำคัญในวันนี้ คือการเปิดเวทีกางผลสัมฤทธิ์การดำเนินงานของสถาบันอุดมศึกษาทั้ง 5 กลุ่มยุทธศาสตร์ พร้อมเปิดรับฟังเสียงสะท้อนจากหน่วยงานนโยบายเพื่อนำมาสกัดเป็น "ร่างแผนยุทธศาสตร์กองทุนฯ พ.ศ. 2571 - 2575" ซึ่งจะเป็นเข็มทิศสำคัญในการจัดสรรงบประมาณและกำหนดทิศทางอนาคตการศึกษาของชาติ

จากการประชุมเชิงปฏิบัติการในครั้งนี้ คาดว่าจะทำให้เกิด (ร่าง) กรอบยุทธศาสตร์และนโยบายกองทุนเพื่อพัฒนาการอุดมศึกษา พ.ศ. 2571 – 2575 ที่ผ่านการรับฟังความคิดเห็นจากทุกภาคส่วน ตลอดจนได้ข้อเสนอเชิงนโยบาย ตัวชี้วัด และกรอบการจัดสรรงบประมาณในระยะ 5 ปี ซึ่งจะช่วยสร้างเครือข่ายความร่วมมือที่แข็งแกร่งระหว่างสถาบันอุดมศึกษา หน่วยงานวิจัย และภาคผู้ใช้กำลังคน เพื่อเดินหน้าขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืนต่อไป