ปลัด อว. ร่วมประชุม Southeast Asia Science Advice Network แลกเปลี่ยนความคิดเห็นการให้คำแนะนำเชิงนโยบายวิทยาศาสตร์ (Science advice)

          ศ.ดร.นพ.สิริฤกษ์ ทรงศิวิไล ปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เข้าร่วมการประชุม Southeast Asia Science Advice Network (SEA SAN) ครั้งที่ 3 ณ กรุงกัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย ภายใต้หัวข้อ “Bridging the Gap Between Science and Policy in Southeast Asia” เพื่อหารือและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับการให้คำแนะนำเชิงนโยบายวิทยาศาสตร์ (Science advice) เพื่อใช้กำหนดนโยบายและแผนต่าง ๆ ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และเป็นเครือข่ายระดับนานาชาติที่เชื่อมการดำเนินงานระหว่างผู้เชี่ยวชาญด้านวิทยาศาสตร์กับผู้กำหนดนโยบาย ซึ่งสถานการณ์แพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ที่ผ่านมาแสดงให้เห็นได้ชัดเจนว่าองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์มีส่วนสำคัญในการใช้กำหนดนโยบายต่าง ๆ ทั้งในระดับชาติและภูมิภาคเพื่อแก้ปัญหาหาดังกล่าว อีกทั้งจะเป็นองค์ความรู้สำคัญในการเตรียมพร้อมรับมือกับความ
ท้าทายต่าง ๆ ในอนาคต เช่น การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate change) และการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ (Biodiversity loss)

         ทั้งนี้ ศ.ดร.นพ.สิริฤกษ์ ได้รับเกียรติให้เป็นผู้นำการอภิปรายในหัวข้อ “Science Diplomacy for Southeast Asia” ได้ให้ความเห็นเกี่ยวกับเรื่องการให้คำแนะนำเชิงนโยบายวิทยาศาสตร์และวิทยาศาสตร์การทูต ว่าปัจจุบันผู้กำหนดนโยบายเห็นความสำคัญของการให้คำแนะนำเชิงนโยบายวิทยาศาสตร์มากขึ้น เนื่องจากในการกำหนดนโยบายจำเป็นต้องใช้ข้อมูลหรือผลการศึกษาทางวิชาการที่เชื่อถือได้มาใช้ในการกำหนดนโยบาย โดยใช้ข้อมูลที่มีอยู่ให้เกิดประโยชน์สูงสุดและที่สำคัญต้องมีความรวดเร็วสามารถนำไปใช้งานได้ทันเวลา อย่างไรก็ตาม ถึงแม้ว่าองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์มีความสำคัญต่อการกำหนดนโยบาย ผู้กำหนดนโยบายส่วนใหญ่ยังต้องคำนึงถึงปัจจัยอื่น ๆ ที่มีความสำคัญเช่นกัน เช่น การยอมรับทางสังคม การนำมาปฏิบัติใช้ได้จริง

         โดย ศ.ดร.นพ.สิริฤกษ์ ได้เสนอให้ขยายผลจากประสบการณ์ช่วงการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 เช่น ปัญหาความเท่าเทียมในการเข้าถึงการศึกษา การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ปัญหาความยากจน ซึ่งปัญหาเหล่านี้ล้วนเป็นปัญหาสำคัญที่หลายประเทศทั่วโลกกำลังเผชิญและทวีความรุนแรงยิ่งขึ้น ทั้งนี้ การให้คำแนะนำเชิงนโยบายวิทยาศาสตร์ไม่ได้เสนอต่อผู้กำหนดนโยบายเพียงเท่านั้น แต่ต้องเสนอต่อภาคประชาสังคมได้ด้วย

         เครือข่าย SEA SAN เป็นเครือข่ายของผู้เชี่ยวชาญด้านวิทยาศาสตร์และการให้คำแนะนำเชิงนโยบายวิทยาศาสตร์ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งจัดตั้งและให้การสนับสนุนโดย International Network for Government Science Advice (INGSA) มีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นเวทีแลกเปลี่ยนข้อมูลเกี่ยวกับการให้คำแนะนำเชิงนโยบายวิทยาศาสตร์ และกระชับความสัมพันธ์ระหว่างกันของประเทศสมาชิก ตลอดจนร่วมกำหนดแนวปฏิบัติที่ดีด้านวิทยาศาสตร์และหารือเกี่ยวกับยุทธศาสตร์เพื่อความยั่งยืนของเครือข่าย  โดย ศ.ดร.นพ.สิริฤกษ์ ได้รับเลือกให้เป็นสมาชิกสภา (Council Member) ของเครือข่าย SEA SAN ซึ่งในระยะแรกประกอบไปด้วยผู้แทนจาก 5 ประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ได้แก่ ประเทศมาเลเซีย อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ เวียดนามและไทย และในอนาคตมีแผนจะรับผู้แทนสมาชิกจากประเทศอื่น ๆ ในภูมิภาคอาเซียนเข้าร่วมเครือข่ายให้ครบ ซึ่ง SEA SAN จะหารือเกี่ยวกับความเป็นไปได้และแนวทางการดำเนินงานกับสำนักงานเลขาธิการอาเซียน (ASEAN Secretariat) ต่อไป