กองทุนววน.จับมือ สทนช.-วช.สรุปบทเรียนจากผลงานวิจัย จัดทำกลยุทธจัดการน้ำเชิงพื้นที่เตรียมพร้อมรับมือภัยพิบัติ

     กองทุน ววน.จับมือ สทนช. และ วช. พร้อมหน่วยงานเครือข่ายและทีมวิจัยร่วมจัดทำกลยุทธ์จัดการน้ำเชิงพื้นที่ มุ่งปรับแนวคิดประชาชนให้พร้อมรับมือภัยพิบัติ ขณะที่ทีมวิจัยแผนงานน้ำมั่นคงฯ เตรียมถอดบทเรียนสมุดปกขาวน้ำท่วมหาดใหญ่ เตรียมจัดทำสมุดปกขาวประจำแต่ละจังหวัด กำหนดทิศทางการวิจัยเพื่อการบริหารน้ำอย่างยั่งยืนในอนาคต

   สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ร่วมกับสำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) (สวก.) และศูนย์บริการวิชาการแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จัดการประชุมเชิงปฏิบัติการ ครั้งที่ 5 ภายใต้โครงการ “การบริหารจัดการเป้าหมาย แผนงานน้ำมั่นคง ไม่ท่วม ไม่แล้ง ใน 10 จังหวัด และเตรียมจัดทำกลยุทธการจัดการน้ำเชิงพื้นที่เสนอต่อคณะกรรมการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ” ณ สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) โดยมีคณะนักวิจัยและผู้เกี่ยวข้องจากทั่วประเทศเข้าร่วมกว่า 120 คน

    ศาสตราจารย์ ดร.คมกฤต เล็กสกุล รองผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) กล่าวถึงความสำคัญของแผนงานการใช้ประโยชน์จากงานวิจัยและนวัตกรรมตามเป้าหมายสำคัญตามยุทธศาสตร์ ววน. น้ำมั่นคง ไม่ท่วม ไม่แล้ง ใน 10 จังหวัด ว่า กองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม และ สกสว. มุ่งขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ "น้ำไม่แล้ง ไม่ท่วม" ซึ่งเป็นประเด็นสำคัญภายใต้ 9 ยุทธศาสตร์ปี 2568–2569 โดยพร้อมจัดสรรงบประมาณสนับสนุนความร่วมมือระหว่าง สทนช. วช. และเครือข่ายนักวิจัยกว่า 200 ชีวิตทั่วประเทศ เพื่อผลักดันงานวิจัยแก้ปัญหาน้ำท่วมและภัยแล้ง เช่น การบรรเทาอุทกภัยในพื้นที่หาดใหญ่ ทั้งนี้ นอกจากการนำเทคโนโลยี AI มาช่วยพยากรณ์และประมวลผลข้อมูลน้ำแล้ว สกสว. ยังเน้นย้ำถึงความสำคัญในการปรับเปลี่ยน แนวคิดและการสื่อสารสร้างความเข้าใจแก่ประชาชน เพื่อให้มีความพร้อมและตระหนักรู้ในการรับมือภัยพิบัติได้อย่างยั่งยืน

    ขณะที่นายไพฑูรย์ เก่งการช่าง รองเลขาธิการด้านบริหารจัดการนํ้า สทนช. เน้นย้ำว่าระบบบริหารจัดการน้ำที่ดี คือฐานรากสำคัญของเศรษฐกิจทั้งภาคเกษตร อุตสาหกรรม และการท่องเที่ยว ซึ่งช่วยลดงบประมาณการเยียวยาภัยพิบัติของภาครัฐได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดย สทนช. มุ่งขับเคลื่อนการบูรณาการข้อมูลผ่านเทคโนโลยี AI และซูเปอร์คอมพิวเตอร์ เชื่อมโยงแผนงานจากระดับท้องถิ่นสู่ส่วนกลางตาม พ.ร.บ.ทรัพยากรน้ำ พร้อมเตรียมเร่งรับมือสภาวะอากาศเปลี่ยนแปลงด้วย 9 มาตรการรับมือฤดูแล้ง สนับสนุนให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) เร่งขุดเจาะและฟื้นฟูแหล่งน้ำ บ่อบาดาล พร้อมวางแผนควบคุมการทำนาปรังในช่วงหน้าแล้ง เพื่อกักเก็บน้ำสำรองไว้ใช้ในการอุปโภคบริโภคของประชาชนได้อย่างเพียงพอ

    ด้านนายอลงกต มีแก้ว ผู้อำนวยการกลุ่มงานประสานยุทธศาสตร์การพัฒนาพื้นที่ สำนักงานปลัดกระทรวงมหาดไทย เผยแนวทางการจัดทำแผนยุทธศาสตร์รับมือสถานการณ์น้ำท่วมและน้ำแล้ง โดยเน้นการพัฒนาพื้นที่ที่เชื่อมโยงการทำงานตั้งแต่ระดับ อปท. จังหวัด และส่วนกลางเข้าด้วยกันตลอดห่วงโซ่คุณค่า หากโครงการแก้ปัญหาใดเกินศักยภาพของ อปท. สามารถขอรับการจัดสรรงบประมาณจากจังหวัดได้ และหากเกินกำลังของจังหวัดก็สามารถส่งต่อแผนไปเป็นคำขอของกระทรวงในส่วนกลางได้ นอกจากนี้กลไกดังกล่าวยังช่วยยกระดับการจัดการน้ำให้มองภาพใหญ่ระดับลุ่มน้ำที่ก้าวข้ามเส้นแบ่งเขตปกครอง ซึ่งจะเอื้อให้จังหวัดปลายน้ำอย่างอยุธยาสามารถประสานงานและเสนอแนะแผนร่วมกับจังหวัดต้นน้ำอย่างนครสวรรค์และพิษณุโลกได้ นำไปสู่การแก้ปัญหาทรัพยากรน้ำของประเทศที่มีประสิทธิภาพอย่างแท้จริง

     สำหรับความสำเร็จของแผนงานวิจัย รศ. ดร.สุจริต คูณธนกุลวงศ์ ผู้อำนวยการแผนงานการใช้ประโยชน์จากงานวิจัยและนวัตกรรมตามเป้าหมายสำคัญตามยุทธศาสตร์ ววน. นํ้ามั่นคง ไม่ท่วม ไม่แล้ง ใน 10 จังหวัด เปิดเผยว่า ผลการดำเนินงานปีแรกในการลงพื้นที่ 10 จังหวัด และ 1 ลุ่มน้ำ ครอบคลุมกว่า 300–400 ตำบล เพื่อแก้ปัญหาน้ำท่วม น้ำแล้ง และสร้างอาชีพชุมชน ผ่านการพัฒนานักวิจัยท้องถิ่น การวางระบบเตือนภัย และการส่งเสริมเทคโนโลยีปั๊มโซลาร์เซลล์ ส่วนในระยะที่ 2 ทีมวิจัยเตรียมยกระดับการทำงานมุ่งเน้นปัญหาสำคัญที่มีผลกระทบสูง พร้อมถอดบทเรียนกรณีหาดใหญ่ เตรียมจัดทำ "สมุดปกขาว" ประจำแต่ละจังหวัด เพื่อระบุปัญหา ทางออก และกำหนดทิศทางงานวิจัยสำหรับการบริหารจัดการน้ำอย่างยั่งยืนในระยะ 4–5 ปีข้างหน้า

เผยแพร่ข่าว : นางสาวเยาวลักษณ์  ทับช้างโท

สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
กลุ่มสื่อสารองค์กร
โทรศัพท์ 0 2333 3700
E-mail : pr@mhesi.go.th
Facebook : MHESIThailand
Instagram : mhesithailand
Tiktok : @mhesithailand
X (Twitter) : @MHESIThailand
YouTube : @MHESIThailand
Call Center 1313