“พลิกฟื้นตำนาน "ดินโสกผีดิบ" สู่ผ้าไหมทอมือรักษ์โลก! วศ. จับมือชุมชนผ้าทอมือในจังหวัดขอนแก่น ยกระดับผ้าไหมทอมือย้อมสีธรรมชาติ ผลักดันนโยบายสิ่งแวดล้อม สู่ความยั่งยืน”

       เมื่อวันที่ 28 เมษายน 2569 กรมวิทยาศาสตร์บริการ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (วศ.อว.) โดยสถาบันวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีชุมชน (สทช.) ร่วมกับหน่วยงานในพื้นที่จังหวัดขอนแก่น เดินหน้าขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากควบคู่กับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน เพื่อผลักดันข้อเสนอเชิงนโยบายสาธารณะด้านสิ่งแวดล้อม ณ ที่ทำการกลุ่มวิสาหกิจชุมชนทอผ้าไหมผ้าฝ้ายบ้านหนองบัวน้อย ตำบลโสกนกเต็น อำเภอพล จังหวัดขอนแก่น

      นางอาภาพร สินธุสาร ผู้อำนวยการสถาบันวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีชุมชน (วศ.) พร้อมคณะร่วมกับ ศูนย์ส่งเสริมอุตสาหกรรมภาคที่ 5 กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม (ศภ.5 กสอ.) สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดขอนแก่น (พช.) องค์การบริหารส่วนตำบลโสนกเต็น (อบต.) และผู้ประกอบการผ้าทอในพื้นที่จัดประชุม “การประชุมหารือเพื่อผลักดันข้อเสนอเชิงนโยบายสาธารณะด้านสิ่งแวดล้อม”โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมการใช้วัตถุดิบท้องถิ่น ทดแทนการใช้สีเคมี พร้อมยกระดับกระบวนการผลิตผ้าไหมทอมือให้เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและได้มาตรฐาน มุ่งเน้นการสร้าง�อัตลักษณ์เฉพาะถิ่นเพื่อเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจและพัฒนาศักยภาพผู้ประกอบการชุมชนให้สามารถแข่งขันทางการตลาดได้อย่างแข็งแกร่ง

   ทั้งนี้ นางสาวโสรญา รอดประเสริฐ หัวหน้าโครงการเพิ่มมูลค่าวัสดุเหลือทิ้งและผลิตภัณฑ์ผ้าทอมือด้วยสีย้อมธรรมชาติในท้องถิ่นเพื่อลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ได้เปิดเผยผลสำเร็จของโครงการวิจัยว่า ชุมชนตำบลโสกนกเต็นมีศักยภาพในการผลิตผ้าไหมทอมือแบบครบวงจรและสามารถนำทรัพยากรท้องถิ่น เช่น ฝักคูณ ขี้เถ้า รวมถึงดินแดงจากบริเวณ "โสกผีดิบ" มาใช้เป็นวัตถุดิบในการสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ผ้าไหมย้อมสีธรรมชาติ ซึ่งผลงานมีคุณภาพผ่านเกณฑ์การทดสอบตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน (มผช.) นอกจากนี้ได้ระดมสมองในการแก้ไขเทคนิคการย้อมและข้อจำกัดด้านตลาด โดยตั้งเป้าพัฒนาเทคโนโลยีการย้อมสีธรรมชาติให้มีสีเข้มมากขึ้น สดใส สวยงามตามความต้องการของตลาด รวมถึงการนำเกณฑ์เศรษฐกิจสีเขียวและเรื่องราวของตำนานท้องถิ่นมาประยุกต์ในการออกแบบลวดลายบนผืนผ้า เพื่อยกระดับผ้าทอสู่สินค้า OTOP ระดับ 5 ดาว

      จากการหารือดังกล่าวที่ประชุมได้มีมติเห็นชอบในแนวทางการบูรณาการร่วมกัน และพร้อมที่จะผลักดันข้อเสนอเชิงนโยบายสาธารณะด้านสิ่งแวดล้อมในระดับพื้นที่จังหวัดขอนแก่น โดยให้กรมวิทยาศาสตร์บริการเป็นหน่วยงานพัฒนาเทคโนโลยีและองค์ความรู้ และถ่ายทอดสู่ชุมชน รวมทั้งพัฒนาการให้การรับรองด้านความเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ขณะที่ ศภ.5 กสอ. จะช่วยยกระดับการผลิตและนวัตกรรม แล้วส่งต่อให้ พช. และ อบต. ในพื้นที่ ดำเนินการติดตาม กำกับดูแลคุณภาพ และส่งเสริมการลดการใช้สารเคมีในชุมชนอย่างต่อเนื่อง เพื่อผลักดันให้ผลิตภัณฑ์ผ้าไหมทอมือโสกผีดิบเป็นผลิตภัณฑ์คุณภาพที่สร้างรายได้สูงและยั่งยืนให้แก่ชุมชนอย่างแท้จริง

วศ. เดินหน้าสนับสนุนชุมชนไทย ด้วยพลังวิทยาศาสตร์ เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างยั่งยืน ภายใต้แนวคิด "เรานำวิทยาศาสตร์ สู่การดูแลประชาชน"