อว. เปิดเวทีสร้างความเข้าใจแนวปฏิบัติธรรมาภิบาลอุดมศึกษา “ศุภชัย” ปลัด อว. ชี้มหาวิทยาลัยต้องปรับตัว ผลิตกำลังคนตอบโจทย์ประเทศ เดินหน้าสู่ Lean University – Lifelong Learning ใช้ AI เป็นฐาน

              เมื่อวันที่ 10 สิงหาคม ศ.ดร.ศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เป็นประธานเปิดการประชุมเชิงปฏิบัติการ “การสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับแนวปฏิบัติเพื่อให้การจัดการอุดมศึกษาเป็นไปตามหลักธรรมาภิบาล” โดยมี ดร.พันธุ์เพิ่มศักดิ์ อารุณี รองปลัดกระทรวง อว. พร้อมด้วย ศ.กิตติคุณ นพ.สุทธิพร จิตต์มิตรภาพ กรรมการการอุดมศึกษา และกรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย รศ.ดร.คมเพชร ฉัตรศุภกุล นายกสภามหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์ ดร.ถนอม อินทรกำเนิด นายกสภามหาวิทยาลัยสวนดุสิต ดร.สุภัทร บุญส่ง ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านนิติการ และรักษาราชการแทนผู้อำนวยการกองกฎหมาย สำนักงานปลัดกระทรวง อว. นางสาวกีรติ แก้วสัมฤทธิ์ ผู้อำนวยการกองขับเคลื่อนและพัฒนาการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม สำนักงานปลัดกระทรวง อว. รศ.ดร.วิทวัส แจ้งเอี่ยม คณบดีบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยบูรพา และ รศ.ดร.ปฐมทัศน์ จิระเดชะ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ พร้อมด้วยนายกสภามหาวิทยาลัย กรรมการสภามหาวิทยาลัย อธิการบดี และผู้บริหารสถาบันอุดมศึกษา เข้าร่วมกว่า 200 คน ณ ห้องประชุมกิ่งเพชร ชั้น 3 โรงแรมเอเชีย กรุงเทพมหานคร

            ศ.ดร.ศุภชัย กล่าวว่า ข้อมูลจากระบบ TCAS ที่ สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.) วิเคราะห์ สะท้อนแนวโน้มการผลิตกำลังคนไทยที่น่าจับตา โดยผู้เรียนมีแนวโน้มเลือกสาขา Non-STEM เพิ่มขึ้น ขณะที่ STEM ลดลง ปัจจุบันสัดส่วนอยู่ที่ประมาณ 68:32 และมีแนวโน้มขยับเป็น 70:30 ขณะเดียวกันยังพบการย้ายออกจากสาขาวิทยาศาสตร์บริสุทธิ์ เช่น ชีววิทยา เคมี และวิทยาศาสตร์ ไปยังสาขาอื่นในระดับที่น่าเป็นห่วง จึงเป็นโจทย์สำคัญที่มหาวิทยาลัยและผู้กำหนดนโยบายต้องร่วมกันปรับการผลิตกำลังคนให้สอดคล้องกับความต้องการของประเทศในอนาคต

ปลัดกระทรวง อว. กล่าวต่อว่า การมีผู้เรียนน้อยไม่ควรเป็นเหตุผลเดียวในการปิดหลักสูตร โดยเฉพาะสาขาที่มีความสำคัญต่อประเทศ เช่น เกษตรศาสตร์ อุตสาหกรรมเกษตร และ Food Science โดยควรมองนักศึกษาเป็น “ผลิตผล” ของระบบการผลิตกำลังคน และประเทศเป็นผู้ใช้ประโยชน์หรือ Customer พร้อมกันนี้ อว. ได้นำร่องร่วมกับมหาวิทยาลัยราชภัฏ 38 แห่ง จัด Food Science Bootcamp สำหรับนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย ควบคู่กับการพัฒนาอาจารย์ผ่าน Training for the Trainer และปรับหลักสูตรให้ทันสมัย โดยประยุกต์ใช้ Digital Technology และ AI เพื่อเพิ่มความน่าสนใจและตอบโจทย์ภาคอุตสาหกรรม

“มหาวิทยาลัยต้องผลิตกำลังคนรองรับทั้งอุตสาหกรรมสำคัญเดิมและ New Growth Engine โดยเฉพาะ Semiconductor และ Advanced Electronics พร้อมพัฒนาหลักสูตรแบบสหวิทยาการที่เชื่อมโยง STEM และ Non-STEM และเปิดโอกาสให้ภาคเอกชนมีส่วนร่วมมากขึ้น ขณะเดียวกัน อว. อยู่ระหว่างปรับปรุงพระราชบัญญัติการอุดมศึกษาเพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นของระบบ และในระยะต่อไปมหาวิทยาลัยควรมุ่งสู่ “Lean University” ลดความซ้ำซ้อน เพิ่มประสิทธิภาพและผลิตภาพ ยึด “National Interest” เป็นสำคัญ และเชื่อมโยงการเรียนรู้สู่ระบบ Lifelong Learning ที่ใช้ AI เป็นฐาน เพื่อรองรับความต้องการของประเทศและการเปลี่ยนแปลงของโลก” ศ.ดร.ศุภชัย กล่าว

           ด้าน นางสาวกีรติ กล่าวว่า กระทรวง อว. ให้ความสำคัญกับการนำหลักธรรมาภิบาลมาใช้ในการบริหารจัดการสถาบันอุดมศึกษา เพื่อให้การจัดการอุดมศึกษาบรรลุวัตถุประสงค์ตามมาตรา 5 และเป็นไปตามหลักการตามมาตรา 9 แห่งพระราชบัญญัติการอุดมศึกษา พ.ศ. 2562 จึงได้ออกประกาศกระทรวง อว. เรื่อง แนวปฏิบัติเพื่อให้การจัดการอุดมศึกษาเป็นไปตามหลักธรรมาภิบาล ซึ่งประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 13 มีนาคม 2569 เพื่อเป็นกรอบแนวทางในการบริหารจัดการสถาบันอุดมศึกษาให้มีประสิทธิภาพ โปร่งใส และตรวจสอบได้ จัดการประชุมเชิงปฏิบัติการครั้งนี้จึงเพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับแนวปฏิบัติตามประกาศกระทรวง อว. แก่ผู้บริหารและผู้เกี่ยวข้อง พร้อมเปิดเวทีแลกเปลี่ยนประสบการณ์และความคิดเห็น ตลอดจนนำข้อเสนอแนะไปใช้ในการพัฒนาการดำเนินงานของสถาบันอุดมศึกษาให้สอดคล้องกับหลักธรรมาภิบาล มีประสิทธิภาพ โปร่งใส และสามารถตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงของระบบอุดมศึกษาได้อย่างเหมาะสม

ทำข่าว : นางสาวพรชิตา รุกขชาติ
ถ่ายภาพ : นางสาวอชิรญา รุจิระกุล
สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
กลุ่มสื่อสารองค์กร
โทรศัพท์ 0 2333 3782
E-mail : pr@mhesi.go.th
Facebook : MHESIThailand
Instagram : mhesithailand
Tiktok : @mhesithailand
X (Twitter) : @MHESIThailand
YouTube : @MHESIThailand